عکس کینگ | تصاویر

مذاکرات پدر و پسر سعودی در پکن و کاخ سفید

۲۶ اسفند ۱۳۹۵
حدود ۲‌ ماه ریاست‌جمهوری ترامپ شاید برای بسیاری از کشورهای جهان جنجالی و پردردسر بوده اما برای سعودی‌ها ترامپ امید تازه‌ای است؛هر چند هنوز هم چندان به آن مطمئن نيستند. به همين‌خاطر درحالي‌كه محمد بن‌سلمان، پسر پادشاه عربستان و جانشين وليعهد اين كشور به واشنگتن رفته تا سياست‌هاي ترامپ را به هر شكل ممكن ستايش كند و حمايت او را به‌دست آورد، پدر پادشاه روز گذشته به چين رسيد تا با رقيب مهم آمريكا مذاكرات سياسي و اقتصادي داشته باشد.

روابط رياض و واشنگتن در دوران رياست‌جمهوري اوباما با چالش‌هايي همراه بود اما مقام‌هاي عربستان اين سفر را نقطه‌ عطفي در روابط دوطرف خوانده‌اند. گزارش‌ها نشان مي‌دهد كه ديدار ترامپ و محمد بن سلمان با محوريت همكاري‌هاي اقتصادي و مقابله با آنچه نفوذ ايران در منطقه خوانده‌شده، برگزار شده است. در اين ديدار مايك پنس، معاون رئيس‌جمهور آمريكا، جراد كوشنر، داماد ترامپ، راينس پريبس، رئيس دفتر ترامپ و چند نفر ديگر از مشاوران و نزديكان ترامپ حضور داشتند.

به گزارش همشهری، مشاور ارشد پسر پادشاه عربستان اين ديدار را «نقطه عطف تاريخي» در روابط آمريكا و عربستان سعودي توصيف كرده و گفته است: ديدار محمد بن سلمان و ترامپ «تغييري بزرگ در روابط بين دو كشور در عرصه‌هاي سياسي، نظامي، امنيتي و اقتصادي» ايجاد مي‌كند. كارشناسان سياسي عقيده دارند ترامپ به‌دنبال آن است كه با استفاده از سرمايه‌گذاري هنگفت عربستان در آمريكا وعده خود را براي اشتغال‌زايي محقق كند. محمد بن سلمان كه جوان‌ترين وزير دفاع جهان هم به‌حساب مي‌آيد، ارائه‌كننده طرحي تحت عنوان «افق ۲۰۳۰» براي كاهش وابستگي اين كشور به درآمدهاي نفتي است.

اميد به حمايت تمام‌عيار
درحالي‌كه اوضاع براي عربستان به‌ويژه در جنگ يمن هر روز بدتر شده است، رياض اميدوار است كه بتواند از بحث توافق‌ها و سرمايه‌گذاري اقتصادي حمايت تمام‌عيار سياسي و نظامي آمريكا را به‌دست آورد. ديدار محمد بن سلمان از آمريكا تنها ۵روز پس از آن صورت گرفت كه وزارت خارجه آمريكا با ازسرگيري فروش سلاح به عربستان سعودي موافقت كرد.

دولت باراك اوباما به‌خاطر اقدامات رياض در «نقض حقوق بشر» اين مسئله را متوقف كرده بود. عربستان ائتلافي از كشورهاي عربي را در جنگ عليه يمن رهبري مي‌كند اما گزارش سالانه كارشناسان سازمان ملل متحد كه رسانه‌هايي مثل رويترز به نسخه‌اي از آن دست پيدا كرده‌اند، نشان مي‌دهد اين ائتلاف در جريان نبرد يمن بارها مرتكب «جنايت جنگي» شده است و محمد بن سلمان را طراح و عامل اصلي آغاز عمليات نظامي عربستان عليه يمن مي‌دانند.

مقام‌هاي عربستان اعلام كرده‌اند كه محمد بن سلمان در ديدار با ترامپ همچنين مسئله منع ورود شهروندان ۶ كشور اسلامي را به آمريكا مورد بررسي قرار داده است. محمد بن سلمان اعلام كرده كه به اعتقاد عربستان در اين تصميم هيچ نوع اقدامي عليه كشورهاي اسلامي يا دين اسلام صورت نگرفته و اين تصميمي حاكميتي براي منع ورود تروريست‌ها به آمريكاست! درحالي‌كه اتباع عربستان در حملات ۱۱سپتامبر دست داشتند عربستان مدعي شده كه برخي از اين كشورها، قصد عمليات تروريستي در آمريكا را دارند.

تهديد آمريكا با چين
مذاكرات به ظاهر گرم محمد بن سلمان با ترامپ در حالي صورت گرفته كه روز گذشته هزاران كيلومتر آن‌طرف‌تر سلمان‌بن عبدالعزيز، پادشاه عربستان راهي چين شده تا با مقام‌هاي اين كشور مذاكرات مفصلي داشته باشد. چين يكي از مهم‌ترين خريداران نفت عربستان است و اين كشور سرمايه‌گذاري‌هاي مختلفي هم در عربستان داشته است. همچنين مقام‌هاي رياض در سال‌هاي اخير نگاه جدي‌تري به خريد تسليحات نظامي از چين داشته‌اند.

پادشاه عربستان دو هفته‌اي است كه تور آسيايي خود را آغاز كرده و از ژاپن به‌عنوان پنجمين مقصد راهي چين شده است. وانگ‌ يي، وزير خارجه چين در گفت‌وگو با الشرق الاوسط گفت: سفر ملك سلمان به پكن پيام مثبتي به كشورهاي منطقه و جامعه جهاني و نشان‌دهنده تمايل پكن و رياض براي تقويت همكاري استراتژيك و حفظ صلح منطقه‌اي است.

ترامپ اما تقابلي جدي با چين و سياست‌هاي اين كشور دارد. هنوز موضع دولت ترامپ در قبال جنگ يمن به‌طور كامل مشخص نيست و در اين ۵۵روزي كه وارد شده اشاره‌ كمي به چنين مسئله‌اي كرده است. هر چند در پشت پرده گفته مي‌شود كه اقدامات آمريكا در حمايت از عربستان در يمن بيشتر شده است.

به عقيده كارشناسان مقام‌هاي عربستان با اين سفرهاي تقريبا همزمان قصد دارند به آمريكا پيام دهند كه در صورت همراهي نكردن ترامپ گزينه ديگري به نام چين براي همكاري دارند؛ هر چند كه پكن شايد هيچ‌وقت براي رياض، مانند آمريكا نشود. روز سه‌شنبه وزير امور خارجه عربستان با همتاي آمريكايي خود ديدار كرد. ركس تيلرسون، وزير خارجه آمريكا قرار است در تور آسيايي خود به ژاپن و كره‌ جنوبي و سپس چين برود.

عربستان و اعلام توافق با ترامپ درباره ايران
مشاور محمد بن‌سلمان اعلام كرده كه پسر پادشاه عربستان و دونالد ترامپ در اين نشست درباره آنچه تهديد ايران خوانده شده توافق داشته‌اند. اين مشاور اعلام كرده محمد بن سلمان در ديدار با ترامپ و در رابطه با «برجام» تأكيد كرده است كه توافق هسته‌اي با ايران براي منطقه بسيار خطرناك و اشتباه است.